{"id":2174,"date":"2026-04-04T05:50:41","date_gmt":"2026-04-04T05:50:41","guid":{"rendered":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/?p=2174"},"modified":"2026-04-09T04:55:24","modified_gmt":"2026-04-09T04:55:24","slug":"contoh-soal-mean-median-modus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/contoh-soal-mean-median-modus\/","title":{"rendered":"15 Contoh Soal Mean, Median, Modus, dan Jangkauan Data untuk TKA Matematika SMP"},"content":{"rendered":"<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong><span style=\"font-size: 16px;\"><a href=\"http:\/\/rumahpintar.co.id\">Bimbel Rumah Pintar<\/a> &#8211; <\/span><\/strong><span style=\"font-size: 16px;\">M<\/span>ean (rata-rata), median (nilai tengah), modus (nilai yang paling sering muncul), dan jangkauan (range) adalah empat ukuran statistik yang digunakan untuk menganalisis dan mendeskripsikan suatu data.<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Prinsip dasar yang harus dikuasai adalah:\u00a0<strong>mean<\/strong>\u00a0dihitung dengan menjumlah semua data lalu dibagi banyak data (<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">x\u02c9=\u2211xin<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"mord mathnormal\">x<\/span><span class=\"accent-body\"><span class=\"mord\">\u02c9<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">n<\/span><\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mop op-symbol small-op mtight\">\u2211<\/span><span class=\"mord mathnormal mtight\">x<\/span><span class=\"msupsub\"><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">i<\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>),\u00a0<strong>median<\/strong>\u00a0adalah nilai tengah setelah data diurutkan (untuk\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">n<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">n<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0ganjil ambil data ke-<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">n+12<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2<\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">n<\/span><span class=\"mbin mtight\">+<\/span>1<\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>, untuk\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">n<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">n<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0genap ambil rata-rata dua data tengah),\u00a0<strong>modus<\/strong>\u00a0adalah nilai dengan frekuensi tertinggi, dan\u00a0<strong>jangkauan<\/strong>\u00a0adalah selisih antara nilai maksimum dan minimum. Kunci keberhasilan terletak pada ketelitian dalam mengurutkan data dan menghitung jumlah data, terutama pada data berfrekuensi atau data berkelompok.<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Mengapa latihan soal mean, median, modus, dan jangkauan sangat penting?<\/strong>\u00a0Soal TKA Matematika SMP sering menyajikan masalah kontekstual seperti menentukan rata-rata berat telur dalam kemasan dengan komposisi tertentu, mencari nilai yang hilang jika rata-rata diketahui, menganalisis data nilai ulangan, atau menaksir median dari data frekuensi. Tanpa latihan yang cukup, siswa sering lupa mengurutkan data sebelum mencari median, keliru menghitung mean dari data frekuensi, atau salah menentukan jangkauan. Dengan menguasai 15 variasi soal berikut (dengan konsep sama tetapi angka dan konteks berbeda), Sahabat Rumah Pintar akan mampu menentukan mean, median, modus, dan jangkauan dengan tepat, serta menyelesaikan soal TKA dengan percaya diri.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>15 Contoh Soal dan Pembahasan Mean, Median, Modus, dan Jangkauan<\/h2>\n<hr \/>\n<h3>Soal 1 (Mean dari Data Tunggal)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data nilai ulangan matematika: 8, 9, 7, 8, 10, 6, 8, 9. Tentukan mean (rata-rata) dari data tersebut!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jumlah data =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">8+9+7+8+10+6+8+9=65<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">8<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">9<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">7<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">8<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">10<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">8<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">9<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">65<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Banyak data (<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">n<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">n<\/span><\/span><\/span><\/span>) = 8<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Mean =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">65\u00f78=8,125<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">65<\/span><span class=\"mbin\">\u00f7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">8<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">8<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord\">125<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 8,125<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 2 (Median dari Data Ganjil)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data: 15, 12, 18, 14, 20, 16, 13. Tentukan median!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Urutkan: 12, 13, 14, 15, 16, 18, 20<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">n=7<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">n<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">7<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0(ganjil) \u2192 median = data ke-<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">7+12=<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2<\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">7<span class=\"mbin mtight\">+<\/span>1<\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0data ke-4<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data ke-4 = 15<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 15<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 3 (Median dari Data Genap)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data: 25, 22, 28, 24, 26, 23, 27, 21. Tentukan median!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Urutkan: 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">n=8<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">n<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">8<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0(genap) \u2192 median =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">data\u00a0ke-4+data\u00a0ke-52=24+252=24,5<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2<\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord text mtight\">data\u00a0ke-4<\/span><span class=\"mbin mtight\">+<\/span><span class=\"mord text mtight\">data\u00a0ke-5<\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2<\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">24<span class=\"mbin mtight\">+<\/span>25<\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">24<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord\">5<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 24,5<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 4 (Modus dari Data Tunggal)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data: 5, 6, 5, 7, 8, 5, 9, 6, 5, 7. Tentukan modus!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Frekuensi: 5 muncul 4 kali, 6 muncul 2 kali, 7 muncul 2 kali, 8 muncul 1 kali, 9 muncul 1 kali<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Nilai dengan frekuensi tertinggi = 5 (muncul 4 kali)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 5<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 5 (Jangkauan dari Data)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data: 42, 38, 45, 50, 39, 47, 41, 48. Tentukan jangkauan (range)!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Nilai terbesar = 50<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Nilai terkecil = 38<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jangkauan =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">50\u221238=12<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">50<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">38<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">12<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 12<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 6 (Mencari Nilai yang Hilang jika Mean Diketahui)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Rata-rata nilai 6 siswa adalah 82. Jika nilai 5 siswa adalah 78, 85, 80, 88, 75, berapa nilai siswa ke-6?<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jumlah total =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">82\u00d76=492<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">82<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">492<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jumlah 5 siswa =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">78+85+80+88+75=406<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">78<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">85<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">80<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">88<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">75<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">406<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Nilai siswa ke-6 =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">492\u2212406=86<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">492<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">406<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">86<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 86<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 7 (Mean dari Data Frekuensi)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data nilai ulangan disajikan dalam tabel berikut:<\/p>\n<div class=\"ds-scroll-area ds-scroll-area--show-on-focus-within _1210dd7 c03cafe9\">\n<div class=\"ds-scroll-area__gutters\">\n<div class=\"ds-scroll-area__horizontal-gutter\"><\/div>\n<div class=\"ds-scroll-area__vertical-gutter\"><\/div>\n<\/div>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Nilai<\/th>\n<th>Frekuensi<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>5<\/td>\n<td>3<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>6<\/td>\n<td>4<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>7<\/td>\n<td>5<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>8<\/td>\n<td>2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>9<\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Tentukan mean!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jumlah (nilai \u00d7 frekuensi) =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">(5\u00d73)+(6\u00d74)+(7\u00d75)+(8\u00d72)+(9\u00d71)=15+24+35+16+9=99<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mopen\">(<\/span><span class=\"mord\">5<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">3<\/span><span class=\"mclose\">)<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mopen\">(<\/span><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">4<\/span><span class=\"mclose\">)<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mopen\">(<\/span><span class=\"mord\">7<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">5<\/span><span class=\"mclose\">)<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mopen\">(<\/span><span class=\"mord\">8<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">2<\/span><span class=\"mclose\">)<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mopen\">(<\/span><span class=\"mord\">9<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">1<\/span><span class=\"mclose\">)<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">15<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">24<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">35<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">16<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">9<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">99<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Banyak data =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">3+4+5+2+1=15<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">3<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">4<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">5<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">2<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">1<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">15<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Mean =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">99\u00f715=6,6<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">99<\/span><span class=\"mbin\">\u00f7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">15<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord\">6<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 6,6<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 8 (Median dari Data Frekuensi)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Dari tabel pada Soal 7, tentukan median!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Total frekuensi = 15 (ganjil)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Median = data ke-<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">15+12=<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2<\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">15<span class=\"mbin mtight\">+<\/span>1<\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0data ke-8<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data ke-1 s.d 3 = 5, data ke-4 s.d 7 = 6, data ke-8 s.d 12 = 7<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data ke-8 = 7<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 7<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 9 (Modus dari Data Frekuensi)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Dari tabel pada Soal 7, tentukan modus!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Frekuensi tertinggi = 5 (pada nilai 7)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 7<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 10 (Soal Cerita \u2013 Rata-Rata Target Penjualan)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Sebuah toko menginginkan rata-rata penjualan 6 hari adalah 55 unit. Penjualan 5 hari pertama: 50, 60, 45, 55, 65. Berapa penjualan hari ke-6 yang harus dicapai?<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jumlah target =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">55\u00d76=330<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">55<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">330<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jumlah 5 hari =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">50+60+45+55+65=275<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">50<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">60<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">45<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">55<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">65<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">275<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Hari ke-6 =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">330\u2212275=55<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">330<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">275<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">55<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 55 unit<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 11 (Soal Tipe TKA \u2013 Kombinasi Telur)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Rata-rata berat telur kecil = 40 gram, sedang = 50 gram, besar = 60 gram. Setiap kemasan berisi 10 butir dengan rata-rata 50 gram. Tentukan salah satu kemungkinan kombinasi telur!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Misal\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">a<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0= jumlah telur kecil (40g),\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">b<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0= sedang (50g),\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">c<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0= besar (60g)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Persamaan:\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">a+b+c=10<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">10<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Rata-rata:\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">40a+50b+60c10=50<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">10<\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">40<span class=\"mord mathnormal mtight\">a<\/span><span class=\"mbin mtight\">+<\/span>50<span class=\"mord mathnormal mtight\">b<\/span><span class=\"mbin mtight\">+<\/span>60<span class=\"mord mathnormal mtight\">c<\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">50<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0\u2192\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">40a+50b+60c=500<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">40<\/span><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">50<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">60<\/span><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">500<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0\u2192 bagi 10:\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">4a+5b+6c=50<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">4<\/span><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">5<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">50<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Substitusi\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">c=10\u2212a\u2212b<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">10<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><\/span><\/span><\/span>:\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">4a+5b+6(10\u2212a\u2212b)=50<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">4<\/span><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">5<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mopen\">(<\/span><span class=\"mord\">10<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mclose\">)<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">50<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">4a+5b+60\u22126a\u22126b=50<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">4<\/span><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">5<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">60<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">50<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0\u2192\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">\u22122a\u2212b+60=50<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">\u2212<\/span><span class=\"mord\">2<\/span><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">60<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">50<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0\u2192\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">\u22122a\u2212b=\u221210<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">\u2212<\/span><span class=\"mord\">2<\/span><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">\u2212<\/span><span class=\"mord\">10<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0\u2192\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">2a+b=10<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">2<\/span><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">10<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Kemungkinan:\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">a=0,b=10,c=0<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">0<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">10<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">0<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0atau\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">a=1,b=8,c=1<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">1<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">8<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">1<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0atau\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">a=2,b=6,c=2<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">2<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">6<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">2<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0atau\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">a=3,b=4,c=3<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">3<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">4<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">3<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0atau\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">a=4,b=2,c=4<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">4<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">2<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">4<\/span><\/span><\/span><\/span>\u00a0atau\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">a=5,b=0,c=5<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord mathnormal\">a<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">5<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">b<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">0<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord mathnormal\">c<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">5<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 1 telur kecil, 8 telur sedang, 1 telur besar (atau kombinasi lain)<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 12 (Modus dari Data dengan Dua Modus)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data: 3, 4, 3, 5, 6, 5, 7, 5, 3, 8. Tentukan modus!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">3 muncul 3 kali, 4 muncul 1 kali, 5 muncul 3 kali, 6 muncul 1 kali, 7 muncul 1 kali, 8 muncul 1 kali<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Frekuensi tertinggi = 3 (nilai 3 dan 5 sama-sama muncul 3 kali)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 3 dan 5 (bimodal)<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 13 (Jangkauan Data Berkelompok)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Data nilai ulangan: 65, 70, 75, 80, 85, 90, 95, 100. Tentukan jangkauan!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Nilai maksimum = 100<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Nilai minimum = 65<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jangkauan =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">100\u221265=35<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">100<\/span><span class=\"mbin\">\u2212<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">65<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">35<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 35<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 14 (Mencari Nilai x dari Median yang Diketahui)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Median data: 6, 8, 7, 5, 9, x, 10 adalah 8. Tentukan nilai x!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Urutkan data dengan x belum diketahui. Total data = 7 (ganjil), median = data ke-4 = 8<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Agar data ke-4 = 8, maka x harus berada di urutan tertentu<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Coba urutan: 5, 6, 7, 8, 9, 10, x (x &gt; 10) \u2192 data ke-4 = 8 \u2192 cocok<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Atau: 5, 6, 7, 8, x, 9, 10 (x antara 8 dan 9) \u2192 data ke-4 = 8 \u2192 cocok<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Maka x \u2265 8<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: x \u2265 8 (bisa 8, 9, 10, atau lebih)<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Soal 15 (Rata-Rata Gabungan Dua Kelompok)<\/h3>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Sebuah kelas terdiri dari 15 siswa laki-laki dan 10 siswa perempuan. Rata-rata nilai laki-laki = 78, perempuan = 84. Tentukan rata-rata seluruh siswa!<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Pembahasan:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jumlah nilai laki-laki =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">78\u00d715=1.170<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">78<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">15<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">1.170<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Jumlah nilai perempuan =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">84\u00d710=840<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">84<\/span><span class=\"mbin\">\u00d7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">10<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">840<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Total nilai =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">1.170+840=2.010<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">1.170<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">840<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">2.010<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Total siswa =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">15+10=25<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">15<\/span><span class=\"mbin\">+<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">10<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">25<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Rata-rata seluruh =\u00a0<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">2.010\u00f725=80,4<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\">2.010<\/span><span class=\"mbin\">\u00f7<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">25<\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\">80<\/span><span class=\"mpunct\">,<\/span><span class=\"mord\">4<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Jawaban: 80,4<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<h2>Ringkasan Rumus Penting Mean, Median, Modus, dan Jangkauan<\/h2>\n<div class=\"ds-scroll-area ds-scroll-area--show-on-focus-within _1210dd7 c03cafe9\">\n<div class=\"ds-scroll-area__gutters\">\n<div class=\"ds-scroll-area__horizontal-gutter\"><\/div>\n<div class=\"ds-scroll-area__vertical-gutter\"><\/div>\n<\/div>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Ukuran<\/th>\n<th>Rumus\/Cara<\/th>\n<th>Contoh<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Mean (rata-rata)<\/strong><\/td>\n<td><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">x\u02c9=\u2211xin<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"mord mathnormal\">x<\/span><span class=\"accent-body\"><span class=\"mord\">\u02c9<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"mrel\">=<\/span><\/span><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">n<\/span><\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mop op-symbol small-op mtight\">\u2211<\/span><span class=\"mord mathnormal mtight\">x<\/span><span class=\"msupsub\"><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">i<\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/td>\n<td>Data: 4,6,8 \u2192 mean = 6<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Median (n ganjil)<\/strong><\/td>\n<td>Data ke-<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">n+12<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2<\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">n<\/span><span class=\"mbin mtight\">+<\/span>1<\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/td>\n<td>4,6,8 \u2192 median = 6<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Median (n genap)<\/strong><\/td>\n<td><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\">data\u00a0ke-n2+data\u00a0ke-(n2+1)2<\/span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"mord\"><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\"><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2<\/span><\/span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord text mtight\">data\u00a0ke-<\/span><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\">2<\/span><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">n<\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><span class=\"mbin mtight\">+<\/span><span class=\"mord text mtight\">data\u00a0ke-<\/span><span class=\"mopen mtight\">(<\/span><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\">2<\/span><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">n<\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><span class=\"mbin mtight\">+<\/span>1<span class=\"mclose mtight\">)<\/span><\/span><\/span><\/span><span class=\"vlist-s\">\u200b<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/td>\n<td>4,6,8,10 \u2192 median = 7<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Modus<\/strong><\/td>\n<td>Nilai dengan frekuensi tertinggi<\/td>\n<td>4,5,5,6 \u2192 modus = 5<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Jangkauan (range)<\/strong><\/td>\n<td>Nilai maksimum &#8211; nilai minimum<\/td>\n<td>4,10 \u2192 jangkauan = 6<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Tips Khusus:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Untuk soal kombinasi telur dengan rata-rata target, gunakan sistem persamaan linear<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Untuk mencari nilai yang hilang jika mean diketahui: nilai hilang = (mean \u00d7 n) \u2013 jumlah data yang diketahui<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Untuk data frekuensi, hitung jumlah (nilai \u00d7 frekuensi) terlebih dahulu<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><strong>Sahabat Rumah Pintar<\/strong>, dengan menguasai 15 soal di atas, kalian sudah siap menentukan mean, median, modus, dan jangkauan dari berbagai bentuk data, menyelesaikan soal cerita rata-rata, serta menaksir nilai yang tidak diketahui di TKA Matematika SMP. Ingat kuncinya:\u00a0<strong>urutkan data untuk median, hitung frekuensi untuk modus, dan gunakan persamaan untuk soal rata-rata dengan komposisi<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bimbel Rumah Pintar &#8211; Mean (rata-rata), median (nilai tengah), modus (nilai yang paling sering muncul), dan jangkauan (range) adalah empat ukuran statistik yang digunakan untuk menganalisis dan mendeskripsikan suatu data. Prinsip dasar yang harus dikuasai adalah:\u00a0mean\u00a0dihitung dengan menjumlah semua data [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2176,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"default","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[224],"class_list":["post-2174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bahas-soal","tag-soal-tka-matematika-smp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2174"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2180,"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2174\/revisions\/2180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rumahpintar.co.id\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}